Cookiedebat 2.0; Cookiemuur is onwenselijk en affiliatecookies worden niet uitgezonderd

Woensdagmiddag 30 januari werd door de DDMA het cookiedebat 2.0 georganiseerd. De OPTA, de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) en de Sundio Groep waren aanwezig om hun zienswijze en ervaringen te delen met de aanwezigen en om met elkaar in debat te gaan. Dit alles onder leiding van moderator en collega Arnoud Engelfriet.

Reikhalzend werd er uitgekeken naar de presentatie van de OPTA. Dat is immers de instantie die belast is met de handhaving van de cookiewet en daarom de aangewezen instantie om duidelijkheid te verschaffen over de cookiewet.

Alle sprekers waren het eens over het feit dat de cookiewet zelf duidelijk is. Voor het plaatsen van cookies is toestemming nodig, nadat er informatie is gegeven. Toch blijkt dat de toestemmingsvraag in de praktijk meer vragen oproept. De OPTA gaf gistermiddag aan dat de toestemming ‘onmiskenbaar’ moet zijn. Een pop-up of een cookiemuur is een manier om onmiskenbare toestemming te verkrijgen.

Cookiemuur
De cookiemuur, een pop-up met toestemmingsvraag die de toegang tot de website blokkeert totdat een keuze is gemaakt, kon rekenen op kritiek van de OPTA. Veel cookiemuren bieden slechts één mogelijkheid, cookies accepteren, of de website verlaten. Hoewel dit bij wet niet verboden is, is het niet wenselijk volgens de OPTA. De cookiewet is er juist gekomen om de gebruikers een keuze te geven, maar met een cookiemuur waar de bezoeker alleen voorbij komt door cookies te accepteren wordt de keuze beperkt. Een begrijpelijk standpunt van de OPTA, zo stelt ook mijn collega Wouter Dammers op Tweakers.net.

Een goed voorbeeld van een cookiemuur is te vinden bij de NPO. Tijdens het debat gaf de NPO aan weloverwogen de keuze gemaakt te hebben voor een cookiemuur. Iedere implementatie om te voldoen aan de cookiewet zou negatieve gevolgen hebben voor bezoekers van bijvoorbeeld uitzendinggemist.nl. Uit onderzoek blijkt echter, zo stelde de NPO, dat de negatieve gevolgen eigenlijk achterwege zijn gebleven. Hoewel de cookiemuur als bijzonder irritant ervaren kan worden, blijkt ruim 90% toch cookies te accepteren om de website te bezoeken. De vraag blijft natuurlijk hoeveel bezoekers zich daadwerkelijk verdiepen in de informatie. Willen de mensen niet gewoon een gemiste uitzending van ‘Wie is de Mol’ kijken en wordt er daarom niet blind op ‘accepteren’ geklikt? Al eerder schreven wij over het feit dat de NPO, naar eigen zeggen, cookies moet plaatsen om aan haar wettelijke verplichtingen te voldoen en daarom bezoekers weigert die geen cookies accepteren.

Sundio vertelde dat hun cookiemuur vriendelijker van aard is. Bezoekers kunnen op ‘accepteren’ klikken, of kunnen op extra instellingen klikken om zelf een keuze te maken. Daarbij bestaat ook de keuze om alleen functionele cookies te accepteren. Uit de praktijk blijkt dat Sundio geen teruglopend bezoekersaantallen constateert, goed nieuws voor e-commerce partijen.

Collectieve toestemming en bewijslast
De NPO vraagt een bezoeker eenmalig toestemming om cookies te plaatsen. Deze toestemming geldt voor uiteenlopende websites van de NPO, van uitzendinggemist.nl tot 3fm.nl. Dit is toegestaan, mits het voor de bezoeker maar duidelijk is voor welke websites er toestemming verkregen wordt.

Terecht werd de vraag gesteld hoe de toestemming bewezen kan worden. Websites worden geacht bewijs te kunnen overleggen aan de OPTA dat er toestemming verkregen is om cookies te plaatsen. Wil dit zeggen dat er een database bij moet worden gehouden waarin staat dat IP-adres 1 toestemming heeft gegeven om cookie X te plaatsen?
Nee, zegt ook de OPTA tijdens het debat. Websites moeten aan de OPTA kunnen laten zien dat de processen dusdanig ingericht zijn dat cookies pas geplaatst worden na toestemming van de bezoeker.

Affiliatecookies, buitenlandse aanbieders en FAQ
De OPTA is druk bezig om analytics cookies onder voorwaarden uit te zonderen van de cookiewet. Logischerwijs kwam vanuit de zaal de vraag of affiliatecookies in de toekomst ook uitgezonderd gaan worden, deze zijn voor de websitebezoekers immers onschuldig. Het antwoord van de OPTA was duidelijk: “Nee”.

De cookiewet geldt voor eenieder die zich op Nederlandse bezoekers richt. Dus ook Google, Facebook en andere internetreuzen. De handhaving door de OPTA richt zich ook op deze partijen. Daarbij benadrukte de OPTA dat handhaving niet alleen bestaat uit het uitdelen van boetes, maar tevens uit het aangaan van gesprekken met de grote partijen.


Peter Kager is juridisch adviseur certificering bij ICTRecht. Hij is specialist in het certificeren van webwinkels op naleving van de wet en de Thuiswinkel.org-voorwaarden.

Dit artikel verscheen op 31 januari 2013 op Cookierecht.nl en is met toestemming overgenomen op deze website.

Deze week komt de OPTA met een vernieuwde versie van de FAQ waar de nieuwste ontwikkelingen in opgenomen zullen zijn. Antwoorden op uw cookievragen worden 21 februari ook gegeven tijdens onze cookieworkshop. Inschrijven is nog mogelijk via de website van ICTRecht.

Over Peter Kager

Peter Kager is juridisch adviseur bij ICTRecht. Hij houdt zich bezig met alle juridische aspecten van e-commerce. Van kopen op afstand, domeinnamen, cookies en privacy tot de juridische aspecten van webdevelopment en hosting. Daarnaast past Peter deze aspecten ook breder toe en adviseert hij uiteenlopende dienstverleners op het gebied van digitaliseren, samenwerken en het sluiten van contracten.