Een bewogen jaar voor internetvrijheid

Met een nieuw jaar inzicht is het goed terugblikken en vooruitkijken. In 2011 maakte de Westerse wereld zich sterk voor internetvrijheid in landen als China, Iran en Syrië, maar met de vrijheid van de internetgebruiker in het eigen land neemt men het minder nauw. Nederland is geen uitzondering. Nu is al duidelijk dat ook 2012 erg belangrijk gaat worden voor internetgebruikers.

Champagne is niet iets dat gereserveerd is voor de jaarwisseling. Het vastleggen van netneutraliteit in de wet en het slopen van internetfilters mag ook gevierd worden. Bits of Freedom heeft dit jaar keihard geknokt en bergen verzet.

Bewaarplicht
Iedereen kon een heldere conclusie trekken uit de evaluatie van de bewaarplicht van de Europese Commissie. Maandenlang bijhouden wie met wie gebeld heeft levert een grote hooiberg op, maar lost niets op en schendt wel op grote schaal de privacy van vijfhonderd miljoen Europeanen. Omdat de Europese Commissie die conclusie zelf niet trok schreef Bits of Freedom samen met EDRi, het schaduwrapport. Daarin alle pijnpunten opgesomd, waaronder een chaotische implementatie, een gebrekkige juridische basis en een gebrekkige beveiliging van de opgeslagen gegevens en dat alles zonder een onderbouwing van de noodzakelijkheid.

Filtering
Dit jaar heeft Bits of Freedom ook hard gemaakt om te voorkomen dat het internet gefilterd wordt. Begin dit jaar stopte onze overheid en internetaanbieders eindelijk met het uitrollen van een internetfilter. Zij wilden daarmee de toegang tot afbeeldingen van seksueel misbruik van kinderen beperken. Bits of Freedom vind dat soort afbeeldingen afschuwelijk en vind effectievere maatregelen nodig: verwijderen in plaats van verbergen. Nu is er een nieuw filter in de maak waarbij niet het bekijken maar het publiceren van zulke afbeeldingen iets moeilijker wordt gemaakt. Mogelijk effectiever, maar mogelijk ook onwettig. Ook in Europa zijn we er druk mee, want ook daar is “Je best doen” gewoon niet goed genoeg.

Netneutraliteit
Maar het is niet alleen de overheid die de vrijheid op internet inperkt. KPN vertelde begin mei trots als een pauw de eerste te zijn die in het verkeer van haar gebruikers snuffelde. Een inbreuk op de privacy van haar klanten om daarmee het eigen verouderde bedrijfs-model in stand te houden. Internetgebruikers waren boos en de Tweede Kamer was onthutst. De lange voorbereiding van Bits of Freedom kon eindelijk worden verzilverd en inmiddels wacht het wetsvoorstel voor netneutraliteit op goedkeuring van de Eerste Kamer. Zover hadden het nooit kunnen komen, zonder een sterke beweging die zich hard maakt voor digitale burgerrechten.

Amerika en ACTA
Niet zelden is de bedreiging van internetvrijheid een samenwerking van overheid en bedrijfsleven. In Amerika worden honderden websites op grond van vage klachten ontoegankelijk gemaakt en de domeinnaam afgenomen. Zonder dat de beheerder zich bij een rechter heeft kunnen verdedigen. Soms zelfs voor een heel jaar. En soms ook als er niets mis. Nederland draagt daar aan bij door het steunen van het achterkamertjesverdrag ACTA.

Nieuwe richtlijnen internetaanbieders
Het zijn niet alleen internetgebruikers die een spannend jaar voor zich hebben, dat geldt ook voor aanbieders. Zo wil de Europese Commissie de E-Commerce richtlijn verder uitwerken. Die richtlijn regelt de aansprakelijkheid van aanbieders voor de informatie die door gebruikers op haar infrastructuur wordt gepubliceerd. Aanbieders gaan ook onzekere tijden tegemoet als wetgeving als SOPA en ACTA aangenomen zouden worden.

Positief
Er zijn ook positieve vooruitzichten. Want, als alles goed gaat, wordt Nederland het eerste land in Europa die netneutraliteit in de wet vastlegt. Dat is niet alleen goed voor de bescherming van de privacy van de internetgebruiker, maar stimuleert ook innovatie. Een open en vrij internet, daar is ook de aanbieder bij gebaat.


Rejo Zenger is actief bij Bits of Freedom. Sinds de eerste dagen van het internet is hij gefascineerd door de onbegrensdheid en het open karakter en de vrijheid die dat oplevert. Maar hij ziet ook de noodzaak om die vrijheid te beschermen. In de strijd tegen spam is hij eind 2002 het project spamvrij.nl begonnen.

Over Rejo Zenger

Rejo Zenger is onderzoeker bij Bits of Freedom. Sinds de eerste dagen van het internet is hij gefascineerd door de onbegrensdheid en het open karakter en de vrijheid die dat oplevert. Maar hij ziet ook de noodzaak om die vrijheid te beschermen. In de strijd tegen spam is hij eind 2002 het project spamvrij.nl begonnen.