Europa op de bres voor privacy internetters

De Europese Commissie heeft op 25 januari 2012 een breed pakket aan regels over privacy voor het internettijdperk gelanceerd. De nieuwe regels zijn een keerpunt in privacywetgeving. Voor het eerst wordt er expliciet rekening gehouden met de rechten van internetgebruikers. Het pakket stuit op grote weerstand van Amerika, dat vrijwel geen privacyregels kent. De plannen zijn op grote lijnen goed nieuws voor de Europese internetter, vindt digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom.

Modernisering privacyregels toont spanning tussen Europa en Verenigde Staten

Europa geeft met dit voorstel het goede voorbeeld op het gebied van privacybescherming. Grote Amerikaanse bedrijven zullen niet meer zomaar gegevens van Europeanen kunnen verzamelen en doorverkopen. Ook worden Europeanen beschermd tegen opvraging van hun gegevens door Amerikaanse opsporings- en veiligheidsdiensten. Dit leidde de afgelopen maanden tot intensief contact tussen Europa en Amerika op hoog niveau: experts spreken van lobbygeweld “zonder precedent”. Onder die druk zijn oorspronkelijke plannen al verwaterd: de maximumboete is verlaagd en de bescherming tegen opvragen door buitenlandse mogendheden is verzwakt.

Sterke maatregelen tegen misbruik van privé-gegevens

De privacyplannen moeten misbruik van privé-gegevens voorkomen. Omdat het een verordening betreft hoeven de Europese regels niet in nationale wetten worden omgezet. In het voorstel wordt geregeld hoe bedrijven en overheden moeten omgaan met privé-gegevens. Vrijwel alle internetbedrijven krijgen hiermee te maken: van sociale netwerken, zoals Facebook en Hyves, tot online winkels, zoals Bol.com, en emaildiensten zoals Gmail. De belangrijkste punten uit het voorstel zijn:

  • Bij overtreding kunnen miljoenenboetes worden opgelegd. Voor een bedrijf als Facebook is een boete van maximaal twee procent van de wereldwijde omzet reden om de nieuwe regels serieus te nemen.
  • Er komt een meldplicht datalekken. Bedrijven zijn verplicht om het te melden als gegevens van internetters door slechte beveiliging of inbraak op straat komen te liggen.
  • Het moet makkelijker worden voor internetters om uit te vinden wie welke gegevens over hun verzamelt. Dat moet online, gebruiksvriendelijk en gratis.
  • Het moet tegelijkertijd moeilijker worden voor buitenlandse mogendheden om gegevens van Europeanen bij Amerikaanse internetbedrijven op te vragen.


Houdt EU voet bij stuk?

Het voorstel van de Europese Commissie is op grote lijnen goed voor de internetter, maar staat nog niet vast. De regels zullen pas in werking treden als de Europese Commissie, de lidstaten en het Europees Parlement een akkoord kunnen bereiken.

Tijdens de onderhandelingen zal de lobby van bedrijven en overheden alleen maar heftiger worden. Een sterk tegengeluid van internetters is daarom belangrijk. Ot van Daalen, directeur van Bits of Freedom: “Het internet staat of valt bij vertrouwen. We kunnen niet meer zonder regels die beschermen tegen misbruik van onze privé-gegevens. De Europese Commissie moet voet bij stuk houden in het komende lobbygeweld.”


Ot van Daalen is directeur bij Bits of Freedom. Als jurist is hij gespecialiseerd in het informatierecht, in dat gebied was hij ook werkzaam in zijn vorige functie als advocaat. Die baan heeft hij opgezegd om de digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom opnieuw op te richten.

Dit artikel verscheen ook op het blog van Bits of Freedom. Meer over deze regels is deze blog verschenen.