Export van tweedehands elektronica komt met verantwoordelijkheid

Voor het produceren van IT-apparatuur worden veel zeldzame grondstoffen gebruikt. Aan het eind van de levensduur van deze apparatuur komen steeds meer bedrijven voor een dilemma te staan: opknappen, hergebruiken of recyclen?

Genuanceerde problematiek
SOMO doet onderzoek naar de problematiek rond elektronica afval en daaruit blijkt dat het probleem erg genuanceerd is. Het lijkt een mooi maatschappelijk gebaar om als bedrijf je oude computers naar Afrika of Azië op te sturen. Je verlengt de levensduur en je maakt de apparatuur betaalbaar voor de mensen daar. Maar uiteindelijk worden de goederen ter plaatse afval, en recycling gebeurt daar meestal op een zeer onverantwoorde manier voor mens en milieu.

ewaste_azie

Geen simpele oplossing
De oplossing voor dit probleem is helaas niet simpel. Wat we zien in onze onderzoeken is dat het afvalprobleem als het ware wordt mee geëxporteerd. Wat we ook weten is dat sommige bedrijven als antwoord daarop dit afval weer ophalen om het daarna in België te recyclen. Het is een optie, maar geen structurele oplossing.

Technologisch en maatschappelijk probleem
Ter plekke een high-tech recyclingfabriek neerzetten is ook een mogelijkheid. Daarvan weten we dat het de gezondheid van de recyclingwerkers ten goede komt als mede het milieu, maar een negatief effect heeft op de werkgelegenheid. Doordat zo’n fabriek in hoge mate geautomatiseerd is biedt zij veel minder werkplekken dan de huidige handmatige recycling. Het gaat hier dus niet alleen om een technologisch, maar ook om een maatschappelijk probleem.

Lastig dilemma
Elektronica afval levert  dus een lastig dilemma op. Ook wij hebben hier geen kant-en-klaar antwoord op, maar zijn wel van mening dat betrokkenheid van bedrijven die de elektronica exporteren bij de aanpak van dit afval probleem van groot belang is. We zijn benieuwd naar de wijze waarop de ISP-community haar verantwoordelijkheid vorm geeft.


Mariëtte van Huijstee is onderzoeker bij SOMO (Stichting Onderzoek Multinational Ondernemingen). SOMO doet al jaren onderzoek naar de elektronicaketen, van grondstof tot afval. SOMO coördineert het Europese project makeITfair, waarin 10 organisaties samenwerken. makeITfair is een Europees project dat zich inzet om de productieketen van consumentenelektronica duurzamer te maken.

Over Mariëtte van Huijstee