Overleg LMIO, OM en hostingbranche. Wat kunnen wij voor elkaar betekenen?

Bij één van de grotere Nederlandse hostingbedrijven kwamen onlangs snel achter elkaar meerdere klachten over eenzelfde website binnen. Een manager onderzocht de klachten en vond duidelijke aanwijzingen dat er iets aan de hand was. Dezelfde site werd enkele malen achter elkaar met telkens een andere naam vanuit hetzelfde IP-adres op het web gezet, telkens ook met andere NAW-gegevens en een ander KvK-nummer, die allemaal niet overeenkwamen met de gegevens van de accounthouder.

Oplichting

De klagers meldden dat er goederen tegen lage prijzen werden verkocht en dat bij een bestelling geld werd geïncasseerd. Tot een levering kwam het nooit, omdat de site vervolgens uit de lucht ging om een week later met een andere naam weer de kop op te steken. Kortom: een oplichter. De hoster, een fatsoenlijke ondernemer, zag voldoende aanwijzingen om aangifte te gaan doen bij de politie.

oplichting_websites

Aangifte doen?

Toen begon zijn lijdensweg. Twee volle dagen lang is hij van het kastje naar de muur gestuurd. Uiteindelijk vertelde de wijkagent hem dat het niet de moeite waard was, hij kon helemaal niets met deze aangifte. De plaatselijke politie wist niet waar ze zouden moeten beginnen.

Hoe te verbeteren?

Dit verhaal kwam uiteindelijk terecht bij Harry Jongkind, Teamleider van het Landelijk Meldpunt Internet Oplichting van de politie. “Bekend verhaal, helaas…” moest Harry bekennen. Om vervolgens de vraag te stellen: “Wat kunnen wij doen om hier verbetering in te brengen?”

Rondetafel gesprek

De discussie vond plaats tijdens een ronde tafel overleg eerder deze maand tussen het Landelijk Meldpunt Internet Oplichting (LMIO), het OM, de juridische experts van Considerati en een aantal uitgenodigde hosters en brancheorganisaties ISPConnect en DHPA. Leaseweb was onze gastheer. De anekdote van de hoster raakte de kern van de discussie. Ik herkende het verhaal, van andere hosters heb ik soortgelijke ervaringen gehoord. Ook anderen in de zaal kwam dit bekend voor.

Eyeopeners

De hostingbranche heeft slecht zicht op wat de politie wel kan en doet. Een eerste eyeopener kijkend vanuit de hostingbranche, is dat de politie wel degelijk een focus heeft op oplichting en fraude via het internet. Harry Jongkind leidt een team bij het Landelijk Meldpunt Internet Oplichting dat in 2009 is opgezet als experiment, maar inmiddels het centrale punt is geworden waar alle regionale politiekorpsen terecht kunnen met meldingen.

Tool: aangifte doen van internetoplichting

Het LMIO is in eerste instantie een online tool voor gebruikers. Gedupeerden kunnen op de site aangifte doen. Doordat alle aangiftes over internetfraude via dezelfde ingang binnenkomen (en niet allemaal los van elkaar bij diverse wijkbureaus), kan de politie sneller ingrijpen. De oplichtingsites blijven vaak niet lang in de lucht. Voorheen duurde het enige tijd dat alle meldingen waren samengevoegd en was een site vaak al weer uit de lucht en de oplichter met de noorderzon vertrokken. Door de aangiftes centraal te laten verlopen wordt heel snel zichtbaar dat door het land verspreid meerdere (soms tientallen) aangiftes over een enkele site gaan.

Voorkomen omslachtige procedures

Maar wat dan? Hier ook geldt dat de normale weg bewandelen (naar het OM, een procedure osptarten enzovoort) meestal teveel tijd in beslag neemt. De vraag van de politie aan de hostingbranche is dan ook: “Beschikken jullie over een weg die wij kunnen bewandelen?”

NTD

Ons antwoord daarop is de Notice and Take-Down procedure. NTD wordt onderschreven door de brancheorganisaties ISPConnect en DHPA, en door nagenoeg alle (oprechte) hosters in Nederland. Op het moment dat de politie een sterk vermoeden heeft dat een oplichter actief is vanuit de servers van een hoster, kan deze via een NTD uit de lucht worden gehaald.

Tool: verkoper-check

Het online meldpunt kent ook een andere tool. Hiermee is te controleren of en hoeveel meldingen er gedaan zijn over een bepaalde site. Als iemand de naam van een site invoert, krijgt men het aantal meldingen te zien waarin deze naam voorkomt. Een waardevolle tool om een onbekende website te checken voordat men tot kopen overgaat. Het is de moeite waard om het bestaan van deze tool groter te maken onder internetgebruikers. Hosters kunnen bijvoorbeeld een link naar deze tool op hun eigen website zetten.

Belang van meldpunt voor hosters

Tijdens het rondetafel-overleg is ook naar voren gekomen dat hosters de behoefte hebben aan een rechtstreeks communicatiekanaal naar het LMIO. Om vermoedens van oplichterij zoals hierboven door te geven, maar ook om klachten te melden die bij hosters zelf binnen komen. Dat is er nog niet, maar het LMIO-team ziet het belang van een verbeterde communicatie tussen de hostersgemeenschap en de politie, en werkt aan het inrichten van een kanaal. Bijvoorbeeld door een apart e-mailadres voor hosters te openen.

Dialoog

De tools zijn aanwezig. De experts van het LMIO hebben kennis van zaken. Er is respect van de politie voor de altijd delicate balans die hosters moeten vinden tussen de belangen van gebruikers, de overheid en van klanten. Met name op het gebied van privacy. Het is in het belang van de hostingbranche om dit dialoog aan te gaan en om gebruikers op de hoogte te stellen van de tools die de politie voor het publiek beschikbaar maakt.

Politieke inmenging voorkomen

Dan blijft over de politieke druk om nieuwe wetgeving te maken, waardoor de vooruitgang van de sector in het geding komt. De hostingbranche kan zich hiervoor behoeden, door verstandig gebruik te maken van tools zoals bijvoorbeeld de Notice en Take-Down.


Simon Besteman is directeur bij ISPConnect.

Over Simon Besteman

Simon Besteman is directeur bij ISPConnect. Voorheen was hij werkzaam bij Hewlett-Packard, Demon Internet en Sun Microsystems, vervolgens sinds 2005 als organisatie-adviseur. Zijn taak bij ISP Connect is het regelen van de verenigingszaken, om namens de leden plaats te nemen in overleggen en ronde tafels met de overheid, en om activiteiten en events te organiseren voor de leden. Ook is hij de contactpersoon voor leden zelf, voor de media en voor externe stakeholders van de hostingbranche.