‘Duidelijk standpunt innemen tegen ongerichte overheidssurveillance’

Tussen 20 december en 10 januari laten we op ISP Today experts uit de Nederlandse Internetsector aan het woord over het afgelopen jaar. Vandaag deelt Rejo Zenger (Bits of Freedom) zijn terug- en vooruitblik met de sector. Zijn belangrijkste gebeurtenis: de onthullingen van Edward Snowden over de NSA.

Snowden

“De onthullingen van Edward Snowden hebben de onthutsende realiteit van grootschalige overheidssurveillance op internet op de kaart gezet,” vertelt Zenger. “Dat was al langer duidelijk, maar het is nu ook erg zichtbaar gemaakt. Nu begrijpt iedereen meteen de problematiek.”

Bijzonder weinig communicatie

“De technologie die we met z’n allen bouwen en gebruiken wordt door onze eigen overheden ingezet tegen de onverdachte burgers. Dat gebeurt op een ongekende schaal omdat de natuurlijke limieten aan verwerkings- en opslagcapaciteit van die technologie en de torenhoge kosten daarvan niet langer bestaan. Bijzonder weinig communicatie blijft dan ook volledig ongezien en daarmee is elke internetgebruiker verdachte geworden.”

Protest

“Het einde daarvan is niet in zicht: terwijl de Nederlandse overheid zich een lafhartige en passieve houding aanmeet en het Europees Parlement halfslachtig onderzoek doet, gaan intussen de praktijken van de NSA gewoon door. Gelukkig protesteren steeds meer internetgebruikers tegen deze spionage op hun communicatie. Bits of Freedom werd nog nooit eerder zo vaak gevraagd uit te leggen hoe je als internetgebruiker jezelf kan beschermen. En Bits of Freedom krijgt veel steun voor haar bespiedonsniet.nl-campagne.”

Internetsector

“2013 viel ook op omdat internetaanbieders eindelijk ook eens van zich lieten horen als het gaat om de bescherming van vrijheid op internet en privacy van de internetgebruikers. Intermax uitte stevige en heldere kritiek op het CIOT, de databank van het ministerie van Veiligheid en Justitie met de klantgegevens van Nederlands telefonie- en internetaanbieders. Leaseweb, BIT, RIPE NCC en XS4ALL zijn begonnen met het geven van inzicht in het aantal vorderingen van gegevens over internetgebruikers door opsporingsdiensten.

Impact op vrijheid

Het is volgens Zenger belangrijk dat die ontwikkeling in 2014 doorzet en de branche niet alles gewoon voor zoete koek slikt. “De gebeurtenissen hebben op de lange termijn een enorme impact op de vrijheid van internetgebruikers en daarmee op het dagelijkse praktijk van telefonie- en internetaanbieders.”

Verlies in vertrouwen

“Hoewel Snowden duidelijk maakt dat de NSA niet in staat is zwaardere cryptografie te doorbreken, doet de NSA er wel alles aan om het op andere manieren te verzwakken. Dat, en de toegankelijkheid van centraal opgeslagen informatie, zorgt voor een verlies in het vertrouwen in digitale communicatie. Het gevolg is dat gebruikers terughoudender zullen zijn in het gebruik van internet.”

Standpunt innemen

“Daarom moeten in 2014 ook telefonie- en internetaanbieders een duidelijk standpunt innemen tegen ongerichte overheidssurveillance. Begin 2014 zal het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd worden waarin wordt voorgesteld om de Nederlandse geheime diensten de bevoegdheid te geven het internet op grote schaal en ongericht af te tappen. Denk aan zeekabels en internetknooppunten. De Tweede Kamer zal ook gaan debatteren over een voorstel om de opsporingsdiensten de bevoegdheid te geven in te breken op computersystemen – ook die van aanbieders. Daarnaast spelen er tal van onderwerpen al langere tijd: zoals een herziening van de regels rondom Notice and Takedown, de Europese regels die aanbieders verplichten verkeersgegevens gedurende een lange tijd te bewaren en de structurele problemen rondom het CIOT.”

Niet langer passief

“Aanbieders kunnen niet langer passief langs de zijlijn staan en moeten van zich laten horen. Dat kan door het informeren van leden van de Tweede Kamer en beleidsmakers bij de ministeries en door het helpen van journalisten met het schrijven van genuanceerde en geïnformeerde artikelen. Aanbieders kunnen er ook voor kiezen hun diensten zo veel mogelijk zo in te richten dat de vrijheid van de klant technisch geborgd is. Ook moeten aanbieders hun klanten informeren over de risico’s van het aankomende overheidsbeleid en door publicatie van bijvoorbeeld transparantierapporten duidelijk maken hoe de huidige wet wordt toegepast. En waar zij dat niet zelf kan doen, helpt het als de branche andere organisaties, zoals Bits of Freedom, steunt. Dat kan financieel, maar ook met kennis of capaciteit.”

“Laten we 2014 het internet weer terugwinnen!”


Rejo Zenger is onderzoeker bij Bits of Freedom. Sinds de eerste dagen van het internet is hij gefascineerd door de onbegrensdheid en het open karakter en de vrijheid die dat oplevert. Maar hij ziet ook de noodzaak om die vrijheid te beschermen. In de strijd tegen spam is hij eind 2002 het project spamvrij.nl begonnen.

Foto: Pieter Slöetjes

Over Redactie ISP Today

ISP Today is het Nederlandstalige platform voor de Internet Service Providers in Nederland. We presenteren nieuws van redactionele kwaliteit met relevantie voor de Nederlandse ISP community. Internet Service Providers en met name de mensen daarachter staan centraal op ISP Today.