Het toverwoord ‘EU Internet’

Het laatste toverwoord van Neelie Kroes is ‘euinternet’, waarmee ze de concurrentie en daarmee gepaard gaande prijsverlaging voor buitenlands gebruik van mobiel internet in de EU per 1 juli 2014 nog een slinger wilde geven. Dit toverwoord is de instelling van de APN op de mobiele telefoon waarmee de Local Breakout (LBO) functie wordt aangezet.

Local Breakout en Alternative Roaming Provider (ARP) zijn twee regelingen die binnen de EU vanaf 1 juli 2014 gelden en de concurrentie tussen de home provider en de roaming provider mogelijk moeten maken. Tot nu toe was het zo dat buitenlands gebruik van de mobiele telefoon binnen de EU afhankelijk was van roaming overeenkomsten tussen de eigen (home) provider en de lokale (roaming) provider in het land van aanwezigheid. Tarieven voor buitenlands gebruik worden geheel door de home provider vastgesteld en afgerekend. Voor de EU uiteraard wel binnen de grenzen die de EU bij monde van Neelie de laatste jaren steeds verder naar beneden heeft bijgesteld. Als er geen speciale roaming bundel is afgesloten, dan hanteren de meeste providers de door de EU beperkte tarieven per minuut, SMS of Mbyte. Maar providers bieden ook bundels aan voor buitenlands EU gebruik, met tarieven die dan onder de EU tarieven liggen, maar vaak toch nog veel duurder dan de binnenlandse tarieven.

Met ARP en LBO wilde Neelie hier verandering in brengen. ARP is een mechanisme, waarbij je een buitenlandse provider selecteert, die je van diensten voor bellen. sms’en of mobiel internet kan voorzien. Dat gaat tegen een door de buitenlandse roaming provider bepaald tarief, maar via een overeenkomst met je eigen home provider en door de laatste in rekening gebracht. LBO werkt anders. Hierbij is een overeenkomst tussen de roaming en home provider niet nodig en kan de roaming provider zelfstandig de dienst in rekening brengen. LBO geldt alleen voor mobiel internet en niet voor bellen of SMS’en en werkt via de voornoemde APN instelling ‘euinternet’.

Met de vakantie in het vooruitzicht was ik reuze benieuwd hoe dit allemaal ging werken en heb bij verschillende Nederlandse aanbieders van mobiele telefonie om uitleg gevraagd. Zowel via de telefonische helpdesken, als in de diverse winkels. Het resultaat was bedroevend. Niemand kon me er iets over vertellen. Op een enkele website staat ARP of LBO vermeld, echter vol met vaagheden zoals bijvoorbeeld op de website van KPN. Er wordt nergens heel concreet uitgelegd welke stappen je moet ondernemen om ARP of LBO te realiseren. Zelfs de consumenten ingang van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) – Consuwijzer – kon me pas na lang onderzoek en terugbellen niet veel meer vertellen dan wat er al op de site van KPN stond.

Eigen onderzoek op vakantie gaf me de nodige ervaringen. ARP heb ik niet geprobeerd, want dan moet je eerst een buitenlandse aanbieder kiezen en vervolgens met je eigen aanbieder daar afspraken over maken. Gezien mijn eerdere ervaringen met navragen, zag ik weinig heil in deze optie. ARP is gewoon te ingewikkeld en ik zie dat ook niet van de grond komen. LBO is wat dat betreft veel makkelijker en lost ook het grootste probleem op van buitenlands mobiel internet. Voor bellen en SMS’en, wat ARP daarbij biedt, heeft de EU al het nodige aan tariefsverlaging gedaan. Dat is gewoon niet meer zo duur. Bovendien zijn er alternatieven voor zoals VoIP en WhatsApp. Daarvoor is dus wel betaalbaar mobiel internet nodig en dat biedt LBO.

Ik had samen met mijn partner twee iPhones, één met een abonnement van Telfort (KPN) en een met een abonnement van Ben (T-Mobile). Op beide telefoons had ik de APN instelling veranderd in ‘euinternet’ en de optie ‘Roaming data’ aangezet. We gaan tenslotte internet gebruiken via een buitenlands netwerk. Op de iPhone met het Telfort abonnement was dit geen probleem. Echter bij de iPhone met Ben abonnement was dit niet mogelijk. Er zat blijkbaar een Carrier Profile op van T-Mobile of Ben wat het veranderen van de APN niet toestaat. Gelukkig zijn er wel manieren om dit te omzeilen, zoals APN Changer. Daarbij moet je op je iPhone m.apnchanger.org in Safari ingeven, bij voorkeur op een WiFi hotspot om roaming kosten te vermijden(!). Een andere mogelijkheid is met de Apple iPhone Configuration Utility, maar daarvoor heb je dan wel weer een laptop nodig. Op andere telefoons dan de iPhone, zoals die met het Android OS is wijzigen van de APN meestal geen probleem, als je het in het Settings menu maar kan vinden. Overigens schijnt Apple’s iOS 8 een speciale EU Internet knop te krijgen in het instellingen menu voor mobiel internet. In beta versies van iOS 8 is dat ontdekt, in de Apple aankondiging van deze week op 9 september heb ik er niets over gehoord.

Vervolgens moet je in het buitenland handmatig een bepaalde mobiele operator kiezen en daarbij blijven. Op de iPhone gaat dat met het Settings/Carrier menu door daar de ‘Automatic’ optie uit te zetten. Dit is overigens ook een optie die in grensregio’s handig is om ongewenste roaming te vermijden. Na even zoeken verschijnt er dan een lijstje operators, waarvan je er een kan aanklikken. Mijn vakantiebuurman probeerde dit laatste op mijn aanwijzing met een iPhone en een Tele2 sim, maar daar was het handmatig kiezen van een operator weer niet mogelijk. Ik neem aan dat dit ook met de Confguration Utility kan worden opgelost. Op Android telefoons zal dit ook wel altijd kunnen via het Settings menu.

Als dus de APN op ‘euinternet’ staat, data roaming is aangezet en handmatig een bepaalde buitenlandse operator is gekozen, kan het LBO-spel beginnen. Maar dan moet de buitenlandse operator LBO wel ondersteunen. Mijn zoektocht naar LBO ging langs alle operators in de EU landen waar ik dit jaar op vakantie langs ben geweest, België, Duitsland, Oostenrijk, Italië en Slovenië. Ik was vooral benieuwd hoe de lokale afrekening zou verlopen. Om te kijken of LBO werkt opende ik de Safari browser en riep een willekeurige webpagina op, bijvoorbeeld: www.isptoday.nl. Als een operator LBO ondersteunt, kom je dan waarschijnlijk op een captive portal, die uitleg zal geven over de procedure. Wel, bij alle gerenommeerde mobiele operators die ik vond op mijn reis naar Slovenië kreeg ik nul op het request. Overal foutmeldingen als ‘Could not activate cellular data network’. Zelfs bij de telefoon met de Ben sim onderschepte de home provider (T-Mobile) toch nog het verkeer. Dan kreeg je een ‘landing page‘ te zien, die je vooral aanraadde om de APN weer terug naar het origineel te zetten. Saillant detail was dan wel dat het woord ‘localbreakout’ in de URL voorkwam. T-Mobile wil blijkbaar voorkomen dat haar klanten LBO gebruiken.

Slechts bij de laatste en kleinste van de drie operators in Slovenië, (Si.Mobil, Mobitel en) Tušmobil was het raak!

Ik kreeg op mijn telefoon een keurig welkomstbericht in het Engels, waarin me werd gevraagd om mijn telefoon aan te melden voor LBO, compleet met uitleg en voorwaarden:

image001 image002 image003 image004

Alhoewel operator ‘Ben’ niet in het lijstje voorkwam, werkte het wel. Na het lezen, accepteren en bevestigen van de voorwaarden, kwam er een handige pagina, waar je de code van een bij de kassa van de supermarkt gekochte opwaardeerbon kan invullen:

image005

De eerste dag is gratis, voor de volgende dagen moet je per dag 1€ betalen voor 1 Gbyte aan snel internet. Mocht je binnen een dag 1 Gbyte verbruikt hebben, dan blijft het mobiel internet actief, maar dan daalt de snelheid naar 128 kbps. Dit is dus een wel zeer concurrerend aanbod, waar de EU roaming-tarieven en zelfs de EU buitenland-bundels en dienstenniveau’s van de Nederlandse operators bij verbleken!

Zo zie je dus dat een kleine operator als Tušmobil, hiermee in staat is om de grote operators de loef af te steken en omzet naar zich toe te halen, zonder dat via een roaming overeenkomst en natuurlijk afgeroomd bij de home provider terug te krijgen. Je ziet dat een operator in een klein land als Slovenië innovatief bezig is, ze waren daar ook al het eerst met mobiel IPv6 internet.

Ik hoop dat alle mobiele operators in de EU dit inzien en echte concurrentie op kwaliteit van dienstverlening en prijs kan gaan plaatsvinden. Daarbij heeft de consument alle mogelijkheden en vrijheid om te kiezen wie het beste aanbod heeft. De home provider met een EU Buitenland bundel, of een van de lokale roaming providers met een LBO aanbod. Het grote voordeel is dat je geen moeite meer hoeft te doen om de kosten voor mobiel internet in de hand te houden door het lokaal kopen en verwisselen van je sim met een prepaid sim in het land van verblijf. Ook als roam-like-home in 2016 nog zijn beslag gaat krijgen, kan LBO nog steeds zijn waarde houden om gemakkelijke concurentie in mobiel internet dienstverlening mogelijk te blijven maken.

Over Frits Nolet

Frits Nolet is één van de oprichters en bestuurslid van Stichting IPv6 Nederland. Ook is hij betrokken bij de IPv6 Taskforce Nederland.