IPv4: hoe lang nog?

Hoe lang draaien we nog IPv4? Die vraag probeert Bruce Sinclair te beantwoorden op gogo6.com, gebaseerd op een enquete van gogoNET. De antwoorden volgen vrij precies een wiskundige normale verdeling, met ruwweg de volgende uitslag:

< 3 jaar: 15%
3-5 jaar: 18%
5-10 jaar: 28%
10-15 jaar: 19%
> 15 jaar: 17%

Zelf heb ik begin dit jaar gespeculeerd dat als de trend in Google’s metingen doorzet, en dus ieder jaar het aantal IPv6-gebruikers met 150% (een factor 2,5) omhoog gaat, we eind 2017 op 100% IPv6 zitten:

Eind 2011: 0,4%
Eind 2012: 1%
Eind 2013: 2,5%
Eind 2014: 6,3%
Eind 2015: 15,7%
Eind 2016: 39%
Eind 2017: 98%

Ik ben zo zeker van mijn zaak dat ik op OHM2013 een biertje heb ingezet op deze uitkomst. Maar zal het echt zo snel gaan? De afgelopen ruim 15 jaar geven immers weinig reden tot optimisme, en veel mensen zeggen dat we nog een heel lange tijd IPv4 zullen draaien.

Tot op zekere hoogte is dat natuurlijk zonder meer waar. Al die apparaten die nu IPv4 doen zullen niet over een paar jaar verdwenen zijn, en in de kelders van grote bedrijven zullen nog heel, heel lang een paar oude “legacy” machines IPv4 staan draaien. De interessantere vraag is: hoe lang zal IPv4 in algemeen gebruik blijven op het publieke internet? En op wat voor manier zal IPv4 aan z’n einde komen?

Op dit moment kan je niet echt IPv4 uitzetten en alleen IPv6 gebruiken, want dan verlies je toegang tot het grootste deel van het internet. Je kan weliswaar Google, Youtube, Yahoo, Facebook, Bing, Wikipedia en sinds kort ook Apple en duizenden andere sites over IPv6 bereiken, maar niet Twitter, ISPToday, de Volkskrant, Microsoft en miljoenen anderen.

World IPv6 Day en World IPv6 Launch in 2011 en 2012 hebben een flink aantal van de top 100 websites en een bescheiden percentage van de minder populaire sites op IPv6 gekregen. Maar zowel daarvoor als erna zat er weinig schot in de zaak. Maar naarmate het moeilijker wordt om aan goede IPv4 te komen—dus niet één IPv4-adres dat je met de hele wijk moet delen—zullen meer en meer mensen genoegen nemen met alleen IPv6. Al is het maar af en toe. Bijvoorbeeld, mijn email, IM en mijn eigen website werken prima over IPv6, dus als ik ergens onderweg geen fatsoenlijke IPv4 heb maar wel IPv6 dan kan ik prima een uur of wat werken zonder IPv4.

Dit zal leiden tot meer IPv6-adoptie aan de content-kant. Bijvoorbeeld, als je even wilt kijken of er nog nieuws is dan ga je natuurlijk naar een nieuwssite die bereikbaar is over IPv6 als je tijdelijk zonder IPv4 zit. En wellicht blijf je dan terugkomen. Naarmate je meer kan doen met alleen IPv6, zullen consumenten meer en vaker alleen IPv6 draaien. Dan hebben we eindelijk een positieve vicieuze cirkel.

De huidige aanname dat iedereen die “op” het internet zit IPv4 heeft zal dan niet langer geldig zijn. Op dat moment zullen er dus zowel IPv4-only als IPv6-only gebruikers naast elkaar bestaan, wat problemen zal geven, met name voor sommige peer-to-peer applicaties zoals Voice over IP (VoIP).

Als dan het moment komt dat 80, 90 of 95 % van de internetgebruikers IPv6 heeft (alleen IPv6 of “dual stack”, IPv4 en IPv6 samen), dan rijst de vraag: waarom zouden we nog geld uitgeven om IPv4 in de lucht te houden? IPv6-netwerken zijn veel simpeler dan IPv4-netwerken, omdat het niet nodig is om stil te staan bij het aantal adressen dat je voor een bepaald doel reserveert: het antwoord is altijd “belachelijk veel meer dan nodig”. Bij IPv4 daarentegen is het steeds vaker woekeren met ieder individueel adres. En sowieso is maar één protocol draaien simpeler en makkelijker dan twee.

Zodra we dit punt bereikt hebben zal IPv4 heel snel beginnen te verdwijnen op veel plaatsen, vergelijkbaar met wat er gebeurde met SNA, IPX, AppleTalk en andere niet-IP netwerkprotocollen eind jaren ’90. Alleen nog sneller, want om over te stappen van IPX naar IP(v4) was het nodig om over te stappen op applicaties die IP ondersteunden, of bestaande applicaties ombouwen van IPX naar IP. Maar nu al ondersteunt de meerderheid van de applicaties IPv6, en op applicatieniveau zijn de verschillen tussen IPv4 en IPv6 zo klein dat ombouwen een minimale ingreep is. De overstap van IPv4 naar IPv6 is dus vrijwel alleen een verandering van infrastructuur, niet een verandering van software.

Het kan dus zomaar heel snel gaan.

Maar misschien moeten we niet te snel zijn met het goede oude IPv4 weg te gooien, daar kunnen we vast nog wat nuttigs mee doen. Maar wellicht later meer daarover.

Oorspronkelijk geschreven op een machine die alleen IPv6-connectiviteit had. Eén of twee keer per jaar zet ik IPv4 uit op mijn Mac en kijk dan wat er dan wel en niet werkt met alleen IPv6. En iedere keer gaat dat beter.


Iljitsch van Beijnum is consultant en schrijver over computernetwerken.

Over Iljitsch van Beijnum

Iljitsch van Beijnum is consultant en schrijver en schrijft op zijn blog over computernetwerken. Hij schreeft het boek ‘BGP’ voor O’Reilly en geeft regelmatig BGP- en IPv6-cursussen in samenwerking met NL-ix.