Is er een masterplan voor het toezicht op de DNS-root nu de VS zich wil terugtrekken?

Internetgovernance was al een groot onderwerp dit jaar en haalt nu zelfs de voorpagina’s van de dagbladen sinds de mededeling van de Amerikaanse overheid dat zij het toezicht op het DNS-root beheer in 2015 zal opgeven. Vraag is wel wat hier nu eigenlijk de impact van is en hoe het toezicht op deze functies na 2015 geregeld moet worden.

VS beheerde altijd de IANA-functies

Het beheer van de zogenaamde IANA-functies staat van oudsher onder toezicht van de VS. Deze functies beslaan naast het beheren van de root onder andere ook de verdeling van de IP-adressen. Deze functies worden al sinds haar oprichting beheerd door ICANN onder een contract met de Amerikaanse overheid.

Wijzigingen in de rootzone keuren de VS goed

Met betrekking tot de root van het domeinnaamsysteem, het  centrale punt dat de verwijzing naar alle topleveldomeinen (TLD’s) zoals .nl, .com en .EU verzorgd, betekent dit op dit moment in de praktijk bijvoorbeeld dat voor iedere wijziging in de root zone een stempeltje van het Department of Commerce nodig is. Dit speelt zowel als VeriSign een wijziging in de root wil doorvoeren voor het .com-domein, als voor SIDN met betrekking tot het .nl-domein. Hetzelfde  geldt echter ook voor China met betrekking tot rootwijzigingen voor het .cn-domein. Het mag duidelijk zijn dat China daar minder gelukkig mee is. Overigens heeft de VS deze rol voor zover bekend nooit misbruikt en worden de verzoeken van alle TLD-beheerders (registries) zonder enige beperkingen doorgevoerd.

ICANN bepaalt, IANA voert uit

De IANA functies zijn uiteindelijk ook puur technisch/administratief van aard. Wie de beheerder van welk topleveldomein is of moet zijn, is niet iets wat IANA bepaalt. Dat is aan ICANN als multistakeholder-organisatie, net als het aan ICANN is om de regels voor de generieke topleveldomeinen (gTLD’s) vast te stellen. IANA wordt geacht alleen de besluiten van ICANN uit te voeren.

Macht over domeinnaamsysteem

Hoewel degene die zeggenschap heeft over de IANA-functies theoretisch een enorme macht heeft met betrekking tot het functioneren van het domeinnaamsysteem, levert dit in de huidige praktijk derhalve geen problemen op. Gezien die potentiële macht is het vervolgens wel van groot belang dat het toekomstige toezicht op het beheer van de IANA-functies dusdanig wordt ingericht dat de functies ook dan puur technisch/administratief worden uitgevoerd en je zou verwachten dat de Amerikaanse overheid dit belang zou willen borgen.

Geen masterplan

In dat kader is het wat verbazingwekkend dat de Verenigde Staten in de formele aankondiging van haar wens om in 2015 haar IANA-rol aan derden over te dragen niet ook een concreet voorstel heeft gepubliceerd hoe zij dit voor zich ziet. In plaats daarvan wordt ICANN aangewezen als de partij die hiervoor iets moet gaan bedenken. Dit suggereert dat er geen masterplan is en of dat ook echt zo is, kun je je afvragen.

Belangrijk gespreksonderwerp tijdens 49th ICANN Meeting

Deze week vindt de 49ste ICANN meeting plaats in Singapore. Het globaliseren van de IANA-functies zal een belangrijk onderwerp zijn. Mogelijk wordt dan ook meer duidelijk of er echt volledig open ruimte voor discussie is. Vraag is vervolgens of dit eigenlijk wel wenselijk is en of er eigenlijk wel een goed alternatief voorhanden is. Volgende week weten we meer.


Maarten Simon is Legal & Policy Advisor bij SIDN.

Dit artikel verscheen op 21 maart 2014 op de blog van SIDN en is met toestemming van de auteur op ISP Today gepubliceerd.