Risico’s van consolidatie

Een van de meest in het oog springende zaken als wordt gesproken over hosting in Nederland is het grote aantal aanbieders. Het juiste aantal is lastig te geven en de schattingen lopen uiteen van net geen 1.000 tot ruim 2.000. Die bandbreedte heeft te maken met het ontbreken van eenduidige definities en het gegeven dat voor sommige ondernemers hosting niet de corebusiness is maar een nevenactiviteit.

Goede positie
Door het grote aantal hosters heeft Nederland zich in een aantal wezenlijke opzichten weten te onderscheiden van de buurlanden. Voor de afnemers van de diensten geldt dat er veel keuze is en voldoende mogelijkheden zijn te selecteren op prijs en/of specificaties. Dat is een groot verschil met een land als Frankrijk waar het aantal aanbieders behoorlijk beperkt is. Er is ook veel voor te zeggen dat door het grote aanbod de vraag naar dit soort diensten sneller is gestegen dan in landen met een beperkt aanbod. Dat laatste blijkt uit de vele statistieken over internet-adoptie in algemene zin. Nederland is veel eerder begonnen met de overstap van analoog naar digitaal zakendoen en communiceren en heeft daarmee, naar het zich laat aanzien óók voor de langere termijn, een uitzonderlijk goede positie weten te bemachtigen om e-dienstverlening op mondiale schaal te kunnen aanbieden (denk maar aan de AMS-IX en de vele internationale datacenters die hier gevestigd zijn).

Consolidatie accessmarkt
Bovenstaande verhaal is ook jaren opgegaan voor andere sectoren die te maken hebben met internet. Zo kende Nederland rond de eeuwwisseling nog tientallen access aanbieders die inbelverbindingen aanboden. Deze partijen, die vaak een specifiek segment of regio bedienden, zijn inmiddels op een enkele uitzondering na allemaal verdwenen. De oorzaak hiervan is natuurlijk de komst van breedbandverbindingen. De investeringen die hiermee gemoeid waren, in combinatie met de agressieve vermarkting door grote aanbieders, hebben de markt definitief veranderd.

Wat rest is een klassiek oligopolie, een beperkt aantal aanbieders die de markt beheersen en elkaar nauwlettend volgt. Volgens de handboeken economie heeft een dergelijke beperking invloed op de prijzen en innovaties in de sector. In hoeverre dat ook in het geval van access geldt is regelmatig onderwerp van discussie. Wat echter als een paal boven water staat is dat grote groepen gebruikers niet echt tevreden zijn met de dienstverlening, maar twijfelen over een switch, omdat de kwaliteit elders niet veel beter zal zijn (de overstapdrempels).

Scenario B2B
De consolidatie die in de accessmarkt heeft plaatsgevonden wordt door velen gebruikt om aan te geven, dat ook in de B2B omgeving die sanering onvermijdelijk is. Het beeld dat daarbij wordt geschetst is van een markt met nog maar een handvol hosters die de vele honderden kleine aanbieders hebben opgeslokt of gereduceerd tot resellers. Er is dan weliswaar nog steeds geen sprake van een duopolie, maar de keuzevrijheid van klanten wordt er wel sterk door beperkt.

Kijkend naar de huidige ontwikkelingen bij internet toegang en mobiele telefonie is dat een scenario dat op het eerste gezicht gunstig lijkt voor de aanbieders. Minder marktpartijen maakt het eenvoudiger de prijzen opwaarts bij te stellen of de specificaties aan te passen aan die van de concurrentie.

Risico’s
Aanbieders die hiervan uitgaan missen echter twee actuele ontwikkelingen. De eerste is dat verkrapping van het aanbod leidt tot minder tevreden klanten en hogere uitgaven voor retentie en churnreductie. De tweede ontwikkeling is zo mogelijk nog interessanter. Recent hebben in zowel Nederland als in de VS toezichthouders een (voorlopig) veto uitgesproken over de overnames van bedrijven in de tv en telefonie sector. In beide gevallen – in het geval van T-Mobile USA nadrukkelijk ook voor de B2B klanten – wordt daarbij als argument gehanteerd dat de eindgebruiker minder keuzevrijheid krijgt en gevreesd moet worden voor een opwaartse prijsspiraal.

Kortom reductie aan de aanbodzijde, de bekende consolidatie, kent lastig in te schatten risico’s die een stevige impact op de bedrijven, ja zelfs de hele sector kunnen hebben.

Over Rashid Niamat

Laatste artikelen