Zwalkende telco’s?

De afgelopen weken verschenen de kwartaalcijfers van Telefónica, KPN, Deutsche Telekom en Belgacom. Hoewel de bedrijven sterk verschillen naar omvang (Belgacom zet per kwartaal €1,58 miljard om, Deutsche Telekom €14,6 miljard) zijn er ook veel overeenkomsten.

De vier voormalige staatsbedrijven hebben de afgelopen decennia een moeizame verandering  doorgemaakt van monopolisten op het gebied van vaste spraak naar partijen die op de thuismarkten moeten knokken concurrenten van zich af te houden.

Coax
Omdat de vier partijen de traditionele koperdraad voor telefonie als oorsprong hebben, ondervinden ze vooral last van de concurrentie op coax. In Nederland, België en Spanje is dat al jaar en dag het geval, partijen als Ziggo, UPC, Telenet en Ono strijden er met redelijk succes om de gunst van de consument. Duitsland loopt achter, maar daar is met name de laatste 3 jaren een stevige groei van het aantal coax gebruikers, die naast tv ook internet en spraak afnemen. Desondanks geldt voor alle vier dat ze op het vlak van consumenten dsl-verbindingen marktleider zijn op de eigen thuismarkten.

 

Buitenland
De bedrijven zijn het afgelopen decennium op zoek gegaan naar meer klanten en omzet in het buitenland. Deutsche Telekom ging naar Noord Amerika en Oost Europa, Telefónica zit vooral in Zuid Amerika. Belgacom koos voor een joint venture in Zuid Afrika en KPN heeft dochterondernemingen in België en Duitsland.

Deze buitenlandse activiteiten zijn voornamelijk mobiele telefonie, een dienst die aanvankelijk garant stond voor indrukwekkende groeicijfers. De eerste indicaties dat die groei niet oneindig was, werd in 2007 zichtbaar. De kredietcrisis in de VS maakte dat Deutsche Telekom er niet langer in slaagde de maandelijkse omzet per klant te vergroten, laat staan te behouden (ARPU) . In 2008 zette die trend versneld door, toen gebruikers massaal  overstapten van postpaid (abonnement) naar prepaid. Zoals bekend heeft Deutsche Telekom zijn mobiele activiteiten in Amerika recent aan AT&T verkocht.

Telefónica blijft in Zuid Amerika actief, maar ook daar geldt dat de verkoop van simkaarten en abonnementen geen echte omzetgroei meer laat zien. KPN heeft het wat dat betreft iets makkelijker, want de opbrengsten van de buitenlandse mobiele dochters Base in België en E-Plus in Duitsland blijven nog wel stijgen, maar ook daar is duidelijk geen sprake meer van een ongelimiteerde groei. Belgacom is de kleinste speler van de vier en de omzet die met buitenlandse participaties wordt behaald is navenant.

 

Thuismarkt
Op de thuismarkten van de vier is het beeld ook niet rooskleurig. Naast de eerder beschreven concurrentie bij vast internet ondervinden de vier veel hinder van mobiele concurrenten. Daarbij komt  dat regulering een rem zet op de winsten bij spraakdiensten.

Voor de vaste spraak geldt overigens ook nog eens dat de telco’s al jaren abonnees verliezen. Deze churn heeft als oorzaken het opzeggen van vaste nummers, omdat mobiel de toekomst heeft,  de concurrentie van vooral de kabel en tenslotte de krimp van de huidige klantgroepen op biologische gronden.

Wat overblijft als diensten waar nog veel additionele omzet mogelijk is, zijn de sms-achtigen en mobiel internet. Echter ook daar wordt inmiddels door zowel Europa als de nationale toezichthouders kritisch naar gekeken. De kans dat het de nieuwe ongelimiteerde geldbron van de toekomst zijn is dus relatief.

 

Toekomst
Kortom het is niet vreemd dat de analisten in binnen -en buitenland tot dezelfde conclusies komen. Er wordt niet meer geloofd dat deze partijen in het buitenland serieus kunnen groeien en op de thuismarkt is het behouden van het marktaandeel en daarmee omzet een lastige opgave.

De telco’s geven tevens aan amper mogelijkheden te zien op de thuismarkten nog grote partijen over te nemen, hetgeen de analisten sterkt in hun overtuiging. Wat echter wel mogelijk is – en dat is door zowel Telefónica als  Deutsche Telekom  bevestigd – dat men gericht kleinere aanbieders in niches overneemt en participeert in nieuwe ontwikkelingen als M2M communicatie en smartgrids.

Schijnbaar zijn de consultants die dat deze twee bedrijven hebben geadviseerd ook door KPN geraadpleegd, want vorige week werd de gedeeltelijke overname van coax leverancier Caiway door het Haagse concern bekend gemaakt.

Los van de vraag, of dit een weldoordachte zet is of meer een indicatie voor zoeken naar een nieuwe business, het lijkt toch slecht verenigbaar met andere ontwikkelingen. Hoe kunnen bedrijven met druk op de omzet en een focus op investeringen in niches geld genoeg overhouden voor upgrades van de netwerken – trefwoord LTE en glasvezel?


Rashid Niamat is sinds 2007 zelfstandig adviseur in strategieontwikkeling, implementatievraagstukken en communicatie trajecten rond e-activiteiten en samenwerkingen. Rashid houdt trouw een boeiend weblog bij over de internetmarkt.

Over Rashid Niamat

Laatste artikelen