Hoe mobiele operators het OTT-probleem kunnen overwinnen

Slechts een paar dagen na het nieuws over de overname door Facebook kondigde WhatsApp aan dat het in het tweede kwartaal van 2014 een spraakdienst zou introduceren. Deze mededeling veroorzaakte een schokgolf door de gemeenschap van mobiele operators en zette hun problematische relatie met over-the-top (OTT)-providers opnieuw in de schijnwerpers.

Volgens een prognose van Ovum zal de wereldwijde omzet van mobiele operators in 2017 een niveau van 1,1 triljoen dollar bereiken. De omzet uit het traditionele spraak- en berichtenverkeer zal echter blijven dalen, terwijl de omzet voor mobiele breedband een samengestelde jaarlijkse groei (CAGR) van 15% zal bereiken.

Op 1 april maakte WhatsApp bekend 64 miljard berichten te hebben verwerkt. Een deel van deze uitgewisselde berichten bevatte ongetwijfeld ook databestanden. Dit is nogmaals een bewijs dat de spraak- en berichtendiensten van OTT-spelers mobiele operators onder zware druk zetten om nieuwe manieren te vinden om munt te slaan uit datadiensten en om dynamischere prijsmodellen te ontwikkelen. Er worden steeds grotere hoeveelheden data via mobiele netwerken overgedragen, terwijl de gemiddelde omzet per gebruiker (ARPU) in sommige gevallen vlak blijft of afneemt.

In een poging om het verloop van klanten aan te pakken en nieuwe abonnees naar hun netwerken te lokken, ondergraven operators elkaar door op prijs te concurreren. Dit maakt het uiterst moeilijk om in infrastructuur te investeren. Om concurrerend te kunnen blijven gaan sommige operators elders in Europa over tot het verminderen van de hoeveelheid dataverkeer die zij op basis van hun tarieven aanbieden. Vervolgens knijpen zij de verbindingssnelheid af of brengen zij kosten per verbruikte MB in rekening. Beide methoden leiden tot ontevreden klanten.

Nu bandbreedte-intensieve mobiele diensten zoals het delen van video’s en afbeeldingen via WhatsApp ingeburgerd raken, wordt de backhaul (het deel van het netwerk dat basisstations met het core-netwerk verbindt) voor operators een steeds grotere uitdaging. Dit deel van het netwerk moet krachtig genoeg zijn om te voorzien in de nieuwe eisen van mobiele gebruikers en een consistente gebruikservaring te waarborgen.

Mobiele operators zijn trots op het feit dat zij eigenaar zijn van hun netwerk. Ze zouden een beroep kunnen doen op wholesale telecomspelers voor extra netwerkdekking en capaciteit, maar weinigen van hen kiezen hiervoor omdat dit tegen hun aard indruist. Operators geven traditioneel de voorkeur aan investeringen in activa (kapitaaluitgaven of CAPEX) boven het leasen van capaciteit van andere spelers (operationele kosten of OPEX).

Ook hebben operators te maken met lokale overbelasting van netwerken in steden. We zien dat deze ontwikkeling consolidatie in de telecomsector in de hand werkt: operators proberen om de dekking en capaciteit van hun netwerk te verbeteren door concurrenten over te nemen. Andere operators zoeken hun heil in het verder uitbouwen van hun netwerk om de glasvezeldekking te verkrijgen die ze zo wanhopig nodig hebben. Dit is echter een traag en kostbaar proces.

Operators hebben pogingen gedaan om de overbelasting van netwerken te verlichten door gebruik te maken van microcellen. Zij zijn er echter niet in geslaagd om een dergelijke investering te rechtvaardigen of om een businessmodel te ontwikkelen dat de inzet van microcellen tot een duurzame oplossing maakt.

Wat de miljardendeal van WhatsApp met Facebook en de overstap van WhatsApp naar de (mobiele) telefoniemarkt duidelijk maken, is dat OTT-diensten niet meer weg te denken zijn — of operators dat nu leuk vinden of niet. Om te voldoen aan de service level-verwachtingen van hun datahongerige klanten zouden mobiele operators een meer pragmatische backhaul-strategie moeten hanteren. Gebruikmakend van de bestaande backhaul-infrastructuren kunnen zij gebruikers de bandbreedte bieden die zij vragen en voor klanttevredenheid zorgen, zonder de kapitaaluitgaven die daar normaliter mee gepaard gaan.


Guy de Groot is directeur wholesale Benelux bij Colt.