Schenden communicatiegeheim alleen met rechter

Afgelopen vrijdagmiddag, vier uur. Waar anderen de koelkast openden voor een biertje, opende Bits of Freedom de website van onze overheid. Het is het vaste tijdstip voor nieuwsberichten over de onderwerpen waar we ons druk over maken. Vrijdag was niet anders: alle vormen van communicatie gaan grondwettelijk beschermd worden, lezen we, dus ook elektronische. Waarom is dit nieuws voor op de vrijdagmiddag?

Vrijdagmiddag is voor de overheid een ideaal moment om nieuwsberichten te publiceren waarop ze felle kritiek verwacht. Wat dat betreft is het verrassend dat de regering op een vrijdagmiddag meldt dat zij een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer stuurt waarmee geregeld wordt dat alle vormen van communicatie grondwettelijk worden beschermd. Toch?

Het addertje zit aan het eind van deze paragraaf:

Dit houdt in dat de overheid niet in de inhoud van communicatie mag kijken, […]. In een aantal situaties is inzage wél geoorloofd, bijvoorbeeld voor de politie of inlichtingendiensten, maar daar is altijd toestemming van de bevoegde autoriteit voor nodig.

De regering wil daarmee zeggen: het communicatiegeheim is heilig, behalve als wij vinden dat het niet zo is. Want de kans is groot dat de regering met die “bevoegde autoriteit” lang niet altijd een rechter bedoelt. Toen het ministerie van Binnenlandse Zaken een concept van deze wet rondstuurde stond daarin:

Ieder heeft recht op vertrouwelijke communicatie. Beperking van dit recht is alleen mogelijk […] of in het belang van de nationale veiligheid door of met machtiging van hen die daartoe bij de wet zijn aangewezen.

En dat laatste kan dus ook zomaar de minister zelf zijn, zoals dat nu ook al geregeld is. Bits of Freedom vindt dat onvoldoende. Dat de regering het communicatiegeheim wil uitbreiden tot alle vormen van communicatie is fantastisch (en dringend nodig). Uitzonderingen zouden echter alleen na een rechterlijke toetsing mogelijk moeten zijn. Ons voorstel:

Het communicatiegeheim is onschendbaar, behalve in de gevallen bij de wet bepaald, op last van de rechter.

We zien hier een mooie en belangrijke taak voor de Tweede Kamer weggelegd.


Dit artikel verscheen op 11 juli 2014 op de blog van Bits of Freedom en is met toestemming van de auteur op ISP Today gepubliceerd. Foto: Pieter Slöetjes

Over Rejo Zenger

Rejo Zenger is onderzoeker bij Bits of Freedom. Sinds de eerste dagen van het internet is hij gefascineerd door de onbegrensdheid en het open karakter en de vrijheid die dat oplevert. Maar hij ziet ook de noodzaak om die vrijheid te beschermen. In de strijd tegen spam is hij eind 2002 het project spamvrij.nl begonnen.